Sapanca Gölü için 5 yılda 25,5 milyar liralık yatırım planlandı

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Sapanca Gölü Eylem Planı kapsamında 6 ana eylem ve 12 tedbirin hayata geçirileceğini açıkladı. Yumaklı, bu tedbirlere yönelik yatırım planlamasının yapıldığını belirterek, 5 yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım öngördüklerini söyledi.

Adapazarı Kültür Merkezi’nde düzenlenen Sapanca Gölü Eylem Planı Tanıtım Toplantısı’nda konuşan Yumaklı, dünya tatlı su kaynaklarının yalnızca yüzde 2,5’ini oluşturduğunu, bunun da yaklaşık yüzde 1’inin kullanılabilir durumda olduğunu hatırlattı. Türkiye’de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerilediğini kaydetti.

Su stratejik bir eksen olarak ele alınıyor

Yumaklı, Türkiye’nin su stresi altındaki bir ülke haline geldiğini belirterek, iklim koşullarındaki değişimin yağış düzensizliklerini, kuraklıkları, sel ve taşkınları beraberinde getirdiğini ifade etti. Suyun, evsel kullanımdan sanayiye ve tarıma kadar tüm sektörleri yönlendiren stratejik bir eksen olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Temiz su kaynaklarına erişim bir beka meselesidir” sözlerine atıfta bulunan Yumaklı, 10 yıllık Ulusal Su Planı’nın uygulamaya alındığını açıkladı.

Havzaya yılda 114 milyon metreküp su kazandırılması hedefleniyor

Sapanca Gölü’nden kaynaklanan su stresinin azaltılması için ilave kaynakların devreye alındığını belirten Yumaklı, Kocaeli İhsaniye Barajı’nın isale hattı ve arıtma tesisinin tamamlandığını, bu sayede gölün üzerindeki baskının azaldığını söyledi. Ballıkaya Barajı’nın 2027’de su tutmaya başlayacağını, Avcıdere Barajı Sulaması ve İçme Suyu Projesi’nin ise gelecek dönemde yatırım programına alınacağını kaydetti. İçme suyu şebekelerindeki yatırımlarla kayıp ve kaçak oranının yüzde 25’e düşürülmesiyle yıllık 16 milyon metreküp su tasarrufu sağlanacağını ifade etti.

Gölün 2025 yılında kullanımlar ve iklim değişikliğinin birleşik etkisiyle yaklaşık 72 milyon metreküp su kaybettiğini belirten Yumaklı, bu miktarın yüzde 22’sinin buharlaşmadan kaynaklandığını açıkladı. Eylem planının su, gıda ve ekosistem bağlantısallığında göl yönetimi, su güvenliği ve verimliliğinin sağlanması ile veri temelli yapay zekâ destekli karar mekanizmasının oluşturulmasını hedeflediği aktarıldı.

Tarımda verimlilik ve taşkın yönetimi

Yumaklı, tarımsal üretimde kullanılan suyun toplam kullanımın yüzde 77’sini oluşturduğunu belirterek, üretim planlamasının önemine dikkat çekti. Basınçlı sulama sistemlerinde yüzde 70 hibe desteğinin sürdüğünü söyledi. Taşkın yönetim planları kapsamında 25 havzada çalışmanın tamamlandığını, Sapanca Gölü’nü besleyen derelerde risk analizi yapıldığını belirtti. Ekim ayı başından itibaren 15 ilde yaşanan taşkınlara 485 iş makinesi ve ağır ekipman ile 772 personelle müdahale edildiğini kaydetti.

Bakan Yumaklı, Sapanca Gölü’nün seviyesindeki son yükselişin sorunun çözüldüğü anlamına gelmediğini, önümüzdeki dönemde havzada sıcaklık artışının 4 derece, yıllık toplam yağışların ise yüzde 5 düşmesinin öngörüldüğünü söyledi. Gölün yapay zekâ destekli modellerle takip edileceğini, verilerin Akıllı Su Yönetimi Sistemi’ne aktarılacağını ve paydaşlardan oluşan Bilim Kurulu ile durumun anlık izleneceğini belirtti. Toplantının ardından Bakan Yumaklı ve katılımcılar “Sapanca Gölü Eylem Planı” sergisini gezdi.