TÜBA Üyesi Prof. Gürsan, COP31’de Gıda ve Su Güvenliği İçin Biyoalgılayıcıları Anlattı
COP31'de Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde biyoalgılayıcıların erken tespit potansiyelini ve iklim değişikliğinin etkilerini anlattı.

COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğini korumaya yönelik biyoalgılayıcı teknolojilerini masaya yatırdı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın organize ettiği oturumda Gürsan, iklim değişikliğinin tarımsal üretim, su kalitesi ve gıda kaynaklı riskler üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
İklim Değişikliğinin Gıda ve Suya Etkisi
Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerindeki değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ile su kaynaklı tehlikelere maruz kalma riskini doğrudan etkilediğini belirtti. Sunumda, biyoalgılayıcıların bu tehlikelerin erken tespitinde oynayabileceği rol değerlendirildi.
Biyoalgılayıcıların Çalışma Prensibi ve Kullanım Alanları
Aptamer, antikor ya da enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddeyle etkileşimini ölçülebilir sinyallere dönüştürdüğünü anlatan Gürsan, bu sistemlerle mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının saptanabildiğini aktardı. Gıda güvenliği başlığında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1’e yönelik güncel çalışmalar paylaşıldı. Su güvenliği kısmında ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik sensör yaklaşımları ele alındı.
Taşınabilir okuyucular ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, gıda ve su kaynaklı tehlikelerin laboratuvar dışında da hızla taranmasına imkân verebileceği vurgulandı. Gürsan, bu cihazların sahada güvenilir sonuç üretebilmesi için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde test edilmesi gerektiğini söyledi. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının da teknolojinin güvenilirliği açısından belirleyici olduğunu ifade etti.
Oturumda Ele Alınan Diğer Başlıklar
Programda tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de oturumda sunum yaptı.

