Ticaret Bakanlığı verileriyle 4,57 trilyon liraya ulaşan pazarda mağaza sistemleri yapay zekaya açılıyor

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 büyüme kaydederek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ulaşan ve dolar bazında yaklaşık yüzde 29 yükselişle 115 milyar doları aşan Türkiye e-ticaret pazarındaki işletmeler için yapay zeka tabanlı yeni bir alışveriş altyapısı sunuldu. İnternet üzerinden alışveriş yapan kullanıcıların tam ürün ismini, stok kodunu veya teknik kavramları bilmediği durumlar hedeflenerek geliştirilen bu hizmet kapsamında, kullanıcı aradığı ürünü kendi kelimeleriyle aktarıyor. Yapay zeka alışveriş asistanı bu anlatımı mağazanın kataloğundaki doğrulanmış niteliklerle eşleştiriyor. Sistemdeki veriler yetersiz kaldığında asistan olasılık tahmininde bulunmak yerine model, ebat veya kullanım maksadı gibi eksik detayları sorarak ilerliyor. Fiyat, stok ve promosyon bilgileri sohbet geçmişi yerine direkt olarak mağazanın kendi altyapısından temin ediliyor.

Sistemi hayata geçiren Fiberport, yürüttüğü ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çalışmasını yalnızca soruları cevaplayan bir sohbet robotu olarak değil, mağazanın anlık verileriyle eş zamanlı çalışan bir alışveriş bağlantısı şeklinde tanımlıyor. Şirket, yapay zeka uygulamaları kanalıyla alışveriş deneyimini sunan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu ifade ediyor.

Ödeme sürecinde mağaza altyapısının korunması

Sunulan hizmetin ödeme yaklaşımı dünyadaki güncel yönelimlerle paralellik gösteriyor. OpenAI, Mart 2026 döneminde ChatGPT platformundaki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün beklenen esnekliği sağlamadığını duyurarak satıcıların kendi ödeme adımlarını devreye sokmasına imkan tanıdı ve ana odağını ürün keşfine çevirdi. Google ise Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla hazırlanan Universal Commerce Protocol (UCP) altyapısını açıkladı; Gemini ve AI Mode üzerinden ödeme sürecini başlangıç olarak ABD’deki uygun satıcılarla başlattı. Fiberport da Türkiye pazarındaki birçok işletme açısından sohbet içi ödeme koşullarını beklemek yerine ürün arama ve sepet oluşturma evrelerini yapay zekaya aktaran, ödemeyi ise mağazanın mevcut yapısında bırakan formülü başlangıç aşaması olarak tavsiye ediyor. Şirket yaklaşımını "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" ifadeleriyle tanımlıyor. Böylece adres, fatura, sanal POS ve kargo aşamaları işletmenin halihazırdaki altyapısında kalmayı sürdürüyor.

Platform, satıcı hesabı, bulunulan ülke ve ödeme kuruluşu elverdiğinde satın alma akışının bir kısmının sohbet ekranında yapılması alternatifini ikinci planda değerlendiriyor. Fiberport, sürecin yalnızca bir API anahtarı bağlamakla bitmediğini; ödeme yetkilendirmesi, siparişin onaylanması, aksayan işlemler, iptal ve iade süreçlerinin kapsamlı şekilde test edilmesi gerektiğini belirtiyor. Google Gemini, ChatGPT, Claude, Perplexity ve Microsoft Copilot aynı entegrasyon ve ödeme kabiliyetlerine sahip olmadığından dolayı kapsam her mağaza için ilgili uygulama, ülke, hesap ve finansal kuruluş şartlarına göre şekilleniyor. Firma söz konusu platform isimlerini resmi bir iş ortaklığı veya doğrudan hazır bağlantı olarak değil, entegrasyon inceleme alanları olarak nitelendiriyor.

Yapay zeka desteğiyle sunulan modüller ve operasyonel kurallar

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Türkiye pazarındaki ticari kurallar da entegrasyon sürecine dahil ediliyor. Türk lirası üzerinden fiyatlandırma, KDV dahil veya hariç gösterim seçenekleri, taksit imkanları, havale indirimleri, ücretsiz kargo limitleri ve fatura ayrıntıları mağazanın mevcut parametrelerine göre işletiliyor. Yapay zeka tek başına teslim süresi, indirim ya da taksit belirleme yetkisine sahip olmuyor. PayTR, iyzico ve bankalara ait sanal POS sistemleri mevcut sözleşmeler ile ödeme prosedürlerine göre tetkik ediliyor; kredi kartı verileri sohbet akışına yazdırılmıyor. Siparişin ödendiği bilgisi ödeme ekranının açılmasıyla değil, ödeme kuruluşunun sunduğu doğrulanmış sunucu bildirimiyle kabul görüyor. Müşterinin geri butonuna tıklaması veya internet bağlantısının kesilmesi hallerinde mükerrer tahsilat oluşmaması için tekilleştirme ve mutabakat kuralları devreye alınıyor.

Mevcut mağaza altyapısının değiştirilmesi zorunlu tutulmuyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft veya özel yazılmış sistemlerde öncelikle API yetkileri, paket limitleri, kullanım sınırları ve sepet bağlantı kabiliyetleri taranıyor. Firma bu platform adlarının hazır ve onaylı birer modül anlamına gelmediğini, yalnızca teknik uygulanabilirlik incelemesinin çerçevesini çizdiğini bildiriyor. Ürünlerin, stokların ve siparişlerin ayrı yerlerde ya da tablolarda tutulduğu işletmelerde öncelikle hangi kaynağın temel alınacağı netleştiriliyor. Hatalı stok ya da eski fiyat bilgisini hızlı aktarmanın problemi çözmeyeceğini belirten şirket; mağaza, muhasebe, ERP, depo ve lojistik bağlantılarını eş zamanlı ele alıyor.

Protokol ayrımları, hedef kitle ve uygulama aşamaları

Süreçte adı geçen protokoller birbirlerinin alternatifi olarak konumlandırılmıyor. Şirket, platformların güncel sözleşmelerine göre protokol tercihi yapıyor ve her projede üçünün birden kullanımını zorunlu görmüyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Güvenlik kapsamında ürün sorgulama aracı ile finansal işlem araçlarının yetki seviyeleri ayrı tutuluyor. Denetim kayıtları, OAuth, hız limitleri ve oturum izolasyonu uygulanırken API anahtarları istemci tarafına taşınmıyor. Tekrarlanan siparişlerin engellenmesi için idempotency anahtarları ile webhook imza kontrolleri kullanılıyor. Katalog metinlerindeki talimatlar yetkilendirme olarak kabul edilmiyor.

Sistem özellikle dört gruptaki işletmelere hitap ediyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Veri tabanı dağınık mağazalarda çalışma ürün kimliği ve özelliklerin düzenlenmesiyle başlıyor. Şirketin 2019 yılından bu yana elektrikli el aletleri ve hırdavat alanında sürdürdüğü MakineUstası projesi, teknik şema ve yedek parça ilişkilerinin kurgulanışına referans teşkil ediyor. Kurulum süreci şu adımlarla ilerliyor:

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Performans ölçümünde salt sohbet adedi değil; ürün arama, sepete aktarma ve onaylı sipariş aşamaları dikkate alınıyor. Teknik entegrasyonun ürünlerin ChatGPT ya da Gemini üzerinde doğrudan önerileceği garantisini vermediği ifade ediliyor. İşlemler ve kurumsal detaylar fiberportglobal.com adresinde yer alıyor. Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. bünyesindeki marka, 26 yıllık tecrübesiyle teknik servis, restoran, mali müşavirlik, cari takip ve bayi yönetimi yazılımlarının yanı sıra mobil uygulama, kurumsal yazılım, Linux sunucu yönetimi, teknik SEO ve RAG tabanlı kurumsal arama çözümleri sağlıyor. Şirketle 0212 259 0 259 numaralı hat veya [email protected] adresinden iletişim kurulabiliyor.